Naar inhoud springen

Politiek in Nederland

Uut Wikipedia

Deêze bladzie gaet over den politiek in Nederland.

Den landelike politiek is 'evestigd in Den 'Aeg.

't Parlement 'iet de Staeten-Generaol en bestoôt uut den Eêste Kaemer en den Twidde Kaemer.

Vanof 23 feberwari 2026 bestaet 't kabinet-Jetten onger leidieng van premier Rob Jetten (D66).

Politieke partieën

[bewerk | brontekst bewerken]

Landelijke partieën vanof 2020.

Politieke partie Nederlandse naem Ofkortieng Ideologie Partieleider [1]
50PLUS 50PLUS 50+ Ouweren Jan Struijs
Belang van Nederland Belang van Nederland BVNL Conservaetisme-liberaolisme
BIE1 BIJ1 BIJ1 Minder'eden Tofik Dibi
BoerBurgerBewegieng BoerBurgerBeweging BBB Boeren Henk Vermeer
Chrissen-Democraotisch Appèl Christen-Democratisch Appèl CDA Chrissendemocraotie Henri Bontenbal
ChrissenUnie ChristenUnie CU Christelijk-sociaol Mirjam Bikker
Democraoten 66 Democraten 66 D66 Lienks-liberaolisme Rob Jetten
DENK DENK DENK Immigrante Stephan van Baarle
Forum vò Democraotie Forum voor Democratie FVD Populisme Lidewij de Vos
GroenLienks GroenLinks GL Ecologisme Jesse Klaver
Juuste Antwoord 21 Juiste Antwoord 21 JA21 Populisme-liberaolisme Joost Eerdmans
Nieuw Sociaol Contract Nieuw Sociaal Contract NSC Chrissendemocraotie
Partij van d'n Arbeid Partij van de Arbeid PvdA Sociaoldemocraotie Jesse Klaver
Partij vò de Dieren Partij voor de Dieren PvdD Dierenrech'n Esther Ouwehand
Partij vò de Vrie'eid Partij voor de Vrijheid PVV Populisme Geert Wilders
Sociaolistische Partij Socialistische Partij SP Sociaolisme Jimmy Dijk
Staetkundig Grifformeerde Partij Staatkundig Gereformeerde Partij SGP Reformatorisch Chris Stoffer
Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD Rechts-liberaolisme Dilan Yeşilgöz
Volt Nederland Volt Nederland Volt Europeêse Unie Laurens Dassen

Geschiedenisse zeêtels

[bewerk | brontekst bewerken]

Oôrspronkelijke zeêtels, oliefkleur is reheriengspartie.

Partie (2026)2025(2025) (2024)20232021 201720122010 (2007)20062003 200219981994 19891986(1982) 198219811977 (1973) ³19721971 1967(1966) ⁴(1965) ⁴ 196319591956
D66 26269 9924 191210 336 71424 1296 6178 6611 7
PVV 262637 373717 201524 99
VVD 222224 242434 334131 222228 243831 222736 362628 222216 171616 161913
GL-PvdA ¹ 202025 2525
GL ¹ ² 8 14410 778 10115 639 996 16 (7)1610 988 857
PvdA ¹ 9 93830 333342 234537 495247 474453 434339 374343 434850
CDA ² 18185 5515 191321 414144 432934 545445 454849 48 (41)4858 6976 (63)76 (63) 767577
JA21 991 113
FVD 773 338 2
BBB 447 771
DENK 333 333 3
SGP 333 333 332 222 232 333 333 333 333 333
PvdD 333 336 522 22
CU ² 333 335 555 663 455 323 331 222 111 1
SP 335 559 141515 25259 952
50+ 22 1 42
Volt 112 223
NSC 20 2020
BIJ1 1
LPF 8 26
LN 2
AOV 6
CD 3 1
DS'70 1 668
BP 1 331 733 3
NMP 2
overig 1 1 1 11
Totael 150150150 150150150 150150150 150150150 150150150 150150150 150150150 150150150 150150150 150150150
Coalitie 662631 884178 767976 806378 939792 1038181 5110977 977082 8663106 9294127
Opkomst 78% 78%79% 82%75%75% 80%80% 79%73%79% 80%86% 81%87%88% 84%79% 95% 95%96%96%

Opmerkieng: gin verkiezinge in 1965, 1966, 1973, 1982 (twidde keer), 2007, 2024, 2025 (eêste keer) en 2026.

¹ GL en PvdA saemen vanof 2023

² en voôrlopers

³ (1973): tussen aokjes regeriengszeêtels (KVP, ARP, PPR)

⁴ (1965) + (1966): tussen aokjes regeriengszeêtels (KVP, ARP)

Oôrspronkelijke zeêtels, oliefkleur is reheriengspartie.

Partie (2026)(2025)(2024) 20232019(2017) 2015(2012)2011 (2010)2007(2006) 2003(2002)1999 1995(1994)1991 (1989)19871986 1983(1982)(1982) 198119801977 1974 ⁴(1973) ⁴1971
BBB 161616 16
GL-PvdA ¹ 141414 14
GL ¹ ² 84 455 445 588 444 336 522 258 8 (4)6 (2)6
PvdA ¹ 68 81414 141419 191515 141616 262617 172828 282625 211818
VVD 101010 101213 131616 141415 151919 231212 121216 171212 121315 1288
CDA ² 666 6912 121111 212123 232020 192727 262626 262828 282724 29 (22)36 (29)36
D66 555 5710 1055 223 344 71212 556 644 42 366
PVV 444 459 91010
PvdD 333 332 211 11
JA21 333 3
SP 333 349 988 12124 422 1
CU ² 333 343 322 442 244 222 222 2 11
FVD 222 212
SGP 222 222 211 222 222 222 112 211 111 111
Volt 222 2
OPNL ³ 111 111 111 111 111 1
50+ 111 122 211
LPF 1 1
AOV 2
BP 1 1
Totael 757575 757575 757575 757575 757575 757575 757575 757575 757575 757575
Coalitie 212630 243238 213037 353944 413938 444043 523842 434032 604039 505544

Opmerkieng: gin verkiezinge in 1973, 1982, 1989, 1994, 2002, 2006, 2010, 2012, 2017, 2024, 2025 en 2026.

¹ GL en PvdA saemen vanof 2023

² en voôrlopers

³ 1999-2019: OSF

⁴ (1973) + 1974: tussen aokjes regeriengszeêtels (KVP, ARP, PPR)

Oôrspronkelijke zeêtels.

Partie 2024 201920142009 200419991994 198919841979
PVV 6 1 (0)45
PvdA ¹ 4 633 768 899
GL ¹ ² 4 323 241 22
VVD 4 5 (4)33 466 354
CDA 3 455 7910 10810
D66 3 243 124 12
BBB 2
Volt 2
PvdD 1 11
NSC 1
SGP ³ 1 111 111 11
FVD 4 (3)
CU ² ³ 111 121
50+ 1
SP 22 21
ET 2
Totael 31 29 (26)2626 273131 252525
Opkomst 46% 42%37%37% 39%30%36% 48%51%58%

¹ PvdA en GL saemen 8 zeêtels in 2024, niet ien fraoctie

² en voôrlopers

³ SGP en CU in 1979-2019 saemen

Oôrspronkelijke zeêtels.

Partie 20232019 201520112007 200319991995 199119871982 197819741970
BBB 137
VVD 6380 89112101 138182207 116112150 11813180
GL ¹ 5461 303432 517736 363257 246541
PvdA 4953 63107114 198154142 166262157 245209181
CDA 4372 8986151 222194186 257254248 268235307
PVV 3440 6669
D66 3241 67429 313967 1164554 31247
PvdD 2520 1879
SP 2335 705683 381912 11
JA21 22
CU ¹ 2232 312438 314034 291919 4116
SGP 1714 181214 192219 181617 131516
FVD 1586
Volt 11
50+ 817 149
FNP 44 445 743 323 242
GB 33 3
PvZ ¹ 22 122 242
DENK 4
LPF 17
AOV/U55+ 533
BP 178
overig 86 726 102015 145 41
Totael 572570 570566564 764760756 756748705 705693689
Opkomst 59%56% 48%56%46% 48%46%50% 52%66%68% 80%75%69%

¹ en voôrlopers

Oôrspronkelijke zeêtels.

Partie Verkieziengsjaeren
2026 2022 2018 2014 2010 2006
lokaole partieën 3329 3115 2792
CDA 1110 1142 1414
VVD 1074 1034 1203
GL-PvdA 1059 (1330) (1344)
GL 660 657
PvdA 670 687
D66 660 657 663
FVD 299 58 3
SGP 295 279 253
CU 250 361 402
SP 103 181 305
PVV 101 63 76
PvdD 58 63 35
FNP 41 49 39
50+ 39 24 35
BBB 38 60
DENK 31 24 24
Volt 25 20
BVNL 17 19
JA21 17 2
BIJ1 4 5 1
AOV 3 4 9
LPF 1 2 2
overige partieën 20 19
Totael 8554 8512 8619
Opkomst 54% 51% 55% 54% 54% 59%

Zeêtels van de liesteverbindiengen geliek verdeêld over de saemenwerkende partieën.

2018: maerte + 'erindeêliengsverkieziengen november 2015, -2016, -2017 en -2018

2022: maerte + 'erindeêliengsverkieziengen november 2020, -2021 en -2022

Kabinet'n sins 1945:[2][3]

Oliefkleur is reheriengspartie.

x = premier

Kabinet Tied CDA ¹ D66 PvdA VVD overig
Kabinet-Schermerhorn-Drees (1945-)1946 KVP x
Kabinet-Beel I 1946-1948 x KVP
Kabinet-Drees I 1948-1951 KVP, CHU x
Kabinet-Drees II 1951-1952 KVP, CHU x
Kabinet-Drees III 1952-1956 x
Kabinet-Drees IV 1956-1958 x
Kabinet-Beel II 1958-1959 x
Kabinet-De Quay 1959-1963 x
Kabinet-Marijnen 1963-1965 x
Kabinet-Cals 1965-1966 x KVP, ARP
Kabinet-Zijlstra 1966-1967 x ARP, KVP
Kabinet-De Jong 1967-1971 x
Kabinet-Biesheuvel I 1971-1972 x DS'70
Kabinet-Biesheuvel II 1972-1973 x
Kabinet-Den Uyl 1973-1977 KVP, ARP x PPR
Kabinet-Van Agt I 1977-1981 x
Kabinet-Van Agt II 1981-1982 x
Kabinet-Van Agt III 1982-1982 x
Kabinet-Lubbers I 1982-1986 x
Kabinet-Lubbers II 1986-1989 x
Kabinet-Lubbers III 1989-1994 x
Kabinet-Kok I 1994-1998 x
Kabinet-Kok II 1998-2002 x
Kabinet-Balkenende I 2002-2003 x LPF
Kabinet-Balkenende II 2003-2006 x
Kabinet-Balkenende III 2006-2007 x
Kabinet-Balkenende IV 2007-2010 x CU
Kabinet-Rutte I 2010-2012 x PVV
Kabinet-Rutte II 2012-2017 x
Kabinet-Rutte III 2017-2022 x CU
Kabinet-Rutte IV 2022-2024 x CU
Kabinet-Schoof 2024-2026 PVV, NSC, BBB
Kabinet-Jetten 2026-noe x

¹ CDA en voôrlopers ARP, CHU en KVP (toet 1977)

Zie ok:

Plaetjes van politici hebore int Zeêuwse taelhebied

[bewerk | brontekst bewerken]
  1. Parlement.com (leiders)
  2. Rijksoverheid (kabinet'n)
  3. Parlement.com (kabinet'n)

Lienks nae buten

[bewerk | brontekst bewerken]


Premiers van Nederland

Dirk de Geer (CHU, 1939-1940) — Pieter Gerbrandy (ARP, 1940-1945) — Willem Schermerhorn (PvdA, 1945-1946) — Louis Beel (KVP, 1946-1948) — Willem Drees (PvdA, 1948-1958) — Louis Beel (KVP, 1958-1959) — Jan de Quay (KVP, 1959-1963) — Victor Marijnen (KVP, 1963-1965) — Jo Cals (KVP, 1965-1966) — Jelle Zijlstra (ARP, 1966-1967) — Piet de Jong (KVP, 1967-1971) — Barend Biesheuvel (ARP, 1971-1973) — Joop den Uyl (PvdA, 1973-1977) — Dries van Agt (CDA, 1977-1982) — Ruud Lubbers (CDA, 1982-1994) — Wim Kok (PvdA, 1994-2002) — Jan Peter Balkenende (CDA, 2002-2010) — Mark Rutte (VVD, 2010-2024) — Dick Schoof (partieloôs, 2024-2026) — Rob Jetten (D66, 2026-noe)

Nederlandse kabinet'n