Naar inhoud springen

Politiek in Nederland

Uut Wikipedia

Deêze bladzie gaet over de politiek in Nederland.

't Parlement hiet de Staeten-Generaol en bestoôt uut d' Eêste Kaemer en de Twidde Kaemer.

De veuzitter van de Eêste Kaemer is Jan Anthonie Bruijn (VVD).

De veuzitter van de Twidde Kaemer is Martin Bosma (PVV).

Politieke partijen en fraocties[bewerk | brontekst bewerken]

D'r binne 15 politieke partijen in d'n Twidde Kaemer (sins december 2023).

Zie ok: Peilingen Twidde Kaemer.

Oliefkleur is reheriengspartij.

Politieke partij 'Ollandse naem Ofkortieng Ideologie Partijleider [1] Twidde Kaemer 2023-noe Twidde Kaemer 2021-2023
Fraoctieveuzitter [2] Zeêtels
verkiezinge
2023
Zeêtels noe [3] Opmerkienge Fraoctieveuzitter Zeêtels
verkiezinge
2021
Zeêtels 2023 Opmerkienge
50PLUS 50PLUS 50+ Ouweren Martin van Rooijen 0 /
(Liane den Haan)
1 0 Nae Fraoctie-Den Haan
BIE1 BIJ1 BIJ1 Minder'eden Edson Olf 0 Sylvana Simons 1 1
BoerBurgerBewegieng BoerBurgerBeweging BBB Boeren Caroline van der Plas Caroline van der Plas 7 7 Caroline van der Plas 1 4 2 van JA21, 1 van PVV
Chrissen-Democraotisch Appèl Christen-Democratisch Appèl CDA Chrissendemocraotie Henri Bontenbal Henri Bontenbal 5 5 Henri Bontenbal
(Pieter Heerma)
15 14 1 nae Lid-Omtzigt
ChrissenUnie ChristenUnie CU Christelijk-sociaol Mirjam Bikker Mirjam Bikker 3 3 Mirjam Bikker
(Gert-Jan Segers)
5 5
Democraoten 66 Democraten 66 D66 Links-liberaolisme Rob Jetten Rob Jetten 9 9 Jan Paternotte
(Sigrid Kaag)
(Rob Jetten)
(Sigrid Kaag)
24 24
DENK DENK DENK Immigrante Stephan van Baarle Stephan van Baarle 3 3 Stephan van Baarle
(Farid Azarkan)
3 3
Forum vò Democraotie Forum voor Democratie FVD Populisme Thierry Baudet Thierry Baudet 3 3 Thierry Baudet 8 5 3 nae Groep-Van Haga
GroenLienks-Partij van d'n Arbeid GroenLinks-Partij van de Arbeid GL-PvdA Ecologisme, sociaoldemocraotie Frans Timmermans Frans Timmermans 25 25
GroenLienks GroenLinks GL Ecologisme Jesse Klaver 8 8 Combinaotie GL-PvdA vanof oktober 2023
Partij van d'n Arbeid Partij van de Arbeid PvdA Sociaoldemocraotie Jesse Klaver
(Attje Kuiken)
9 9 Combinaotie GL-PvdA vanof oktober 2023
Juuste Antwoord 21 Juiste Antwoord 21 JA21 Populisme-liberaolisme Joost Eerdmans Joost Eerdmans 1 1 Joost Eerdmans 3 1 2 nae BBB
Nieuw Sociaol Contract Nieuw Sociaal Contract NSC Chrissendemocraotie Pieter Omtzigt Pieter Omtzigt 20 20
Partij vò de Dieren Partij voor de Dieren PvdD Dierenrech'n Esther Ouwehand Esther Ouwehand 3 3 Esther Ouwehand 6 6
Partij vò de Vrie'eid Partij voor de Vrijheid PVV Populisme Geert Wilders Geert Wilders 37 37 Geert Wilders 17 16 1 nae BBB
Sociaolistische Partij Socialistische Partij SP Sociaolisme Jimmy Dijk Jimmy Dijk
(Lilian Marijnissen)
5 5 Lilian Marijnissen 9 9
Staetkundig Grifformeerde Partij Staatkundig Gereformeerde Partij SGP Reformatorisch Chris Stoffer Chris Stoffer 3 3 Chris Stoffer
(Kees van der Staaij)
3 3
Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD Rechts-liberaolisme Dilan Yeşilgöz Dilan Yeşilgöz 24 24 Sophie Hermans
(Mark Rutte)
34 34
Volt Nederland Volt Nederland Volt Europeêse Unie Laurens Dassen Laurens Dassen 2 2 Laurens Dassen 3 2 1 nae Lid-Gündoğan
Ofsplitsiengen
Fraoctie-Den Haan Fraoctie-Den Haan Ouweren Liane den Haan 1 Van 50+
Groep-Van Haga (BVNL) Groep-Van Haga Populisme-liberaolisme Wybren van Haga 2 Van FVD, 1 nae Lid-Ephraim
Lid-Ephraim Lid-Ephraim Populisme-liberaolisme Olaf Ephraim 1 Van Groep-Van Haga
Lid-Gündoğan Lid-Gündoğan Europeêse Unie Nilüfer Gündoğan 1 Van Volt
Lid-Omtzigt (NSC) Lid-Omtzigt Chrissendemocraotie Pieter Omtzigt 1 Van CDA
Totael 150 150 150 150
Totael reheriengspartijen 41 41 78 77

Zetelverdeêlieng Twidde Kaemer[bewerk | brontekst bewerken]

Oôrspronkelijke zeêtels, oliefkleur is reheriengspartij.

Partij 2023 [4] 2021 2017 2012 2010 (2007) 2006 2003 2002 1998 1994 1989 1986 (1982) 1982 1981 1977 (1973) ³ 1972 1971 1967 (1966) (1965) 1963 1959 1956
PVV 37 17 20 15 24 9 9
PvdA-GL ¹ 25
PvdA ¹ 9 9 38 30 33 33 42 23 45 37 49 52 47 47 44 53 43 43 39 37 43 43 43 48 50
GL ¹ ² 8 14 4 10 7 7 8 10 11 5 6 3 9 9 9 6 16 (7) 16 10 9 8 8 8 5 7
VVD 24 34 33 41 31 22 22 28 24 38 31 22 27 36 36 26 28 22 22 16 17 16 16 16 19 13
NSC 20
D66 9 24 19 12 10 3 3 6 7 14 24 12 9 6 6 17 8 6 6 11 7
BBB 7 1
CDA ² 5 15 19 13 21 41 41 44 43 29 34 54 54 45 45 48 49 48 (41) 48 58 69 76 (63) 76 (63) 76 75 77
SP 5 9 14 15 15 25 25 9 9 5 2
DENK 3 3 3
PvdD 3 6 5 2 2 2 2
FVD 3 8 2
SGP 3 3 3 3 2 2 2 2 2 3 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
CU ² 3 5 5 5 5 6 6 3 4 5 5 3 2 3 3 3 1 2 2 2 1 1 1 1
Volt 2 3
JA21 1 3
50+ 1 4 2
BIJ1 1
LPF 8 26
AOV 6
CD 3 1
BP 1 3 3 1 7 3 3 3
DS'70 1 6 6 8
overig 2 1 1 1 1 1 2
Totael 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150
Totael reheriengspartijen 41 78 76 79 76 80 63 78 93 97 92 103 81 81 51 109 77 97 70 82 86 63 106 92 94 127
Opkomst 78% 79% 82% 75% 75% 80% 80% 79% 73% 79% 80% 86% 81% 87% 88% 84% 79% 95% 95% 96% 96%

Opmerkieng: geen verkiezinge in 1965, 1966, 1973, 1982 (twidde keer) en 2007.

¹ PvdA en GL saemen in 2023

² en voôrlopers

³ (1973): tussen aokjes reheriengszeêtels (KVP, ARP, PPR)

Zetelverdeêlieng Eêste Kaemer[bewerk | brontekst bewerken]

Oôrspronkelijke zeêtels, oliefkleur is reheriengspartij.

Partij 2023 2019 (2017) 2015 (2012) 2011 (2010) 2007 (2006) 2003 (2002) 1999 1995 (1994) 1991 (1989) 1987 1986 1983 (1982) (1982) 1981 1980 1977 1974 ³
BBB 16
PvdA-GL ¹ 14
PvdA ¹ 6 8 8 14 14 14 14 19 19 15 15 14 16 16 26 26 17 17 28 28 28 26 25 21
GL ¹ ² 8 4 4 5 5 4 4 5 5 8 8 4 4 4 3 3 6 5 2 2 2 5 8 8 (4)
VVD 10 12 13 13 16 16 14 14 15 15 19 19 23 12 12 12 12 16 17 12 12 12 13 15 12
CDA ² 6 9 12 12 11 11 21 21 23 23 20 20 19 27 27 26 26 26 26 28 28 28 27 24 29 (22)
D66 5 7 10 10 5 5 2 2 3 3 4 4 7 12 12 5 5 6 6 4 4 4 2 3
PVV 4 5 9 9 10 10
PvdD 3 3 2 2 1 1 1 1
SP 3 4 9 9 8 8 12 12 4 4 2 2 1
CU ² 3 4 3 3 2 2 4 4 2 2 4 4 2 2 2 2 2 2 2 1 1
JA21 3
SGP 2 2 2 2 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 1 2 2 1 1 1 1 1 1
FVD 2 12
Volt 2
50+ 1 2 2 2 1 1
OPNL / OSF 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
LPF 1 1
AOV 2
BP 1 1
Totael 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75 75
Totael reheriengspartijen 24 32 38 21 30 37 35 39 44 41 39 38 44 40 43 52 38 42 43 40 32 60 40 39 50

Opmerkieng: geen verkiezinge in 1982, 1989, 1994, 2002, 2006, 2010, 2012 en 2017

¹ PvdA en GL saemen in 2023

² en voôrlopers

³ 1974: tussen aokjes reheriengszeêtels (KVP, ARP, PPR)

Zetelverdeêlieng Provinciaole Staeten[bewerk | brontekst bewerken]

Oôrspronkelijke zeêtels.

Partij 2023 2019 2015 2011 2007 2003 1999 1995 1991 1987 1982 1978 1974
BBB 138
VVD 63 80 89 112 101 138 182 207 116 112 150 118 131
GL ¹ 51 61 30 34 32 51 77 36 36 32 57 24 65
PvdA 46 53 63 107 114 198 154 142 166 262 157 245 209
CDA 43 72 89 86 151 222 194 186 257 254 248 268 235
PVV 34 40 66 69
D66 32 41 67 42 9 31 39 67 116 45 54 31 2
PvdD 26 20 18 7 9
SP 23 35 70 56 83 38 19 12 1 1
CU ¹ 22 32 31 24 38 31 40 34 29 19 19 4 11
JA21 20
SGP 16 14 18 12 14 19 22 19 18 16 17 13 15
FVD 15 86
Volt 11
50+ 8 17 14 9
DENK 4
LPF 17
AOV/U55+ 5 33
BP 17
overig 24 15 15 8 13 19 28 20 17 7 3 2 8
Totael 572 570 570 566 564 764 760 756 756 748 705 705 693
Opkomst 58% 56% 48% 56% 46% 48% 46% 50% 52% 66% 68% 80% 75%

¹ en voôrlopers

Zetelverdeêlieng gemeênteraeden[bewerk | brontekst bewerken]

Oôrspronkelijke zeêtels.

Partij Verkieziengsjaeren
2022 2018 2014 2010 2006
lokale partijen 3117
CDA 1142
VVD 1034
PvdA 670
GL 660
D66 657
CU 361
SGP 279
SP 181
PvdD 63
PVV 63
BBB 60
FVD 58
FNP 49
DENK 24
50+ 24
Volt 20
BVNL 19
BIJ1 5
AOV 4
JA21 2
VSP
overige partijen 20
Totael 8512
Opkomst 51% 55% 54% 54% 59%

Zeêtels van de liesteverbindiengen geliek verdeêld over de saemenwerkende partijen.

2022: maerte + 'erindeêliengsverkieziengen november 2020, november 2021 en november 2022

Zetelverdeêlieng Europeês Parlement[bewerk | brontekst bewerken]

Oôrspronkelijke zeêtels.

Partij 2024 2019 2014 2009 2004 1999 1994 1989 1984 1979
PVV 6 1 (0) 4 5
PvdA ¹ 4 6 3 3 7 6 8 8 9 9
GL ¹ ² 4 3 2 3 2 4 1 2 2
VVD 4 5 (4) 3 3 4 6 6 3 5 4
CDA 3 4 5 5 7 9 10 10 8 10
D66 3 2 4 3 1 2 4 1 2
BBB 2
Volt 2
PvdD 1 1 1
NSC 1
SGP ³ 1 1 1 1 1 1 1 1 1
FVD 4 (3)
CU ² ³ 1 1 1 1 2 1
50+ 1
SP 2 2 2 1
ET 2
Totael 31 29 (26) 26 26 27 31 31 25 25 25
Opkomst 46% 42% 37% 37% 39% 30% 36% 48% 51% 58%

¹ PvdA en GL saemen 8 zeêtels in 2024, niet ien fraotie

² en voôrlopers

³ SGP en CU in 1979-2019 saemen

Kabinet'n[bewerk | brontekst bewerken]

Mark Rutte (VVD) is de tehenwoordihe premier van Nederland

Kabinet'n sins 1945:[5]

Oliefkleur is reheriengspartij.

Kabinet Periode CDA [1] D66 PvdA VVD overig
Kabinet-Schermerhorn-Drees (1945-)1946 KVP x
Kabinet-Beel I 1946-1948 x KVP
Kabinet-Drees I 1948-1951 KVP, CHU x
Kabinet-Drees II 1951-1952 KVP, CHU x
Kabinet-Drees III 1952-1956 x
Kabinet-Drees IV 1956-1958 x
Kabinet-Beel II 1958-1959 x
Kabinet-De Quay 1959-1963 x
Kabinet-Marijnen 1963-1965 x
Kabinet-Cals 1965-1966 x KVP, ARP
Kabinet-Zijlstra 1966-1967 x ARP, KVP
Kabinet-De Jong 1967-1971 x
Kabinet-Biesheuvel I 1971-1972 x DS'70
Kabinet-Biesheuvel II 1972-1973 x
Kabinet-Den Uyl 1973-1977 KVP, ARP x PPR
Kabinet-Van Agt I 1977-1981 x
Kabinet-Van Agt II 1981-1982 x
Kabinet-Van Agt III 1982-1982 x
Kabinet-Lubbers I 1982-1986 x
Kabinet-Lubbers II 1986-1989 x
Kabinet-Lubbers III 1989-1994 x
Kabinet-Kok I 1994-1998 x
Kabinet-Kok II 1998-2002 x
Kabinet-Balkenende I 2002-2003 x LPF
Kabinet-Balkenende II 2003-2006 x
Kabinet-Balkenende III 2006-2007 x
Kabinet-Balkenende IV 2007-2010 x CU
Kabinet-Rutte I 2010-2012 x PVV
Kabinet-Rutte II 2012-2017 x
Kabinet-Rutte III 2017-2022 x CU
Kabinet-Rutte IV 2022-noe x CU
  • x = premier
  • [1]: CDA en voorlopers ARP, CHU en KVP (tot 1977)

Zie ok:

Plaetjes van Zeêuwse politici[bewerk | brontekst bewerken]

Plaetjes van Nederlandse politici uut 't Zeêuwse taelhebied.

Gebore op Flupland[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore op Goereê-Overflakkeê[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore op Noôrd-Beveland[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore op Schouwen-Duveland[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore op Tole[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore op Walchren[bewerk | brontekst bewerken]

Geboren in Wesvore[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore in Zeêuws-Vlaonderen[bewerk | brontekst bewerken]

Gebore op Zuud-Beveland[bewerk | brontekst bewerken]

Zie ok[bewerk | brontekst bewerken]

Lienks nae buten[bewerk | brontekst bewerken]

Bronnen/noten/referenties[brontekst bewerken]

Bron'n, noôten en/of rifferenties:
  1. Politiek leider van een partij, Parlement.com
  2. Fractievoorzitter Tweede Kamer, Parlement.com
  3. De huidige Tweede Kamer, Parlement.com
  4. Uitslagen Tweede Kamer 2023, NOS
  5. Kabinetten sinds 1945, Rijksoverheid
Nae-oôrlogse premiers van Nederland

Wim Schermerhorn (PvdA, 1945-1946) — Louis Beel (KVP, 1946-1948) — Willem Drees (PvdA, 1948-1958) — Louis Beel (KVP, 1958-1959) — Jan de Quay (KVP, 1959-1963) — Victor Marijnen (KVP, 1963-1965) — Jo Cals (KVP, 1965-1966) — Jelle Zijlstra (ARP, 1966-1967) — Piet de Jong (KVP, 1967-1971) — Barend Biesheuvel (ARP, 1971-1973) — Joop den Uyl (PvdA, 1973-1977) — Dries van Agt (CDA, 1977-1982) — Ruud Lubbers (CDA, 1982-1994) — Wim Kok (PvdA, 1994-2002) — Jan Peter Balkenende (CDA, 2002-2010) — Mark Rutte (VVD, 2010-noe)

Politiek in NederlandLieste van Nederlandse kabinet'n