Politiek in Nederland
Deêze bladzie gaet over den politiek in Nederland.
Den landelike politiek is 'evestigd in Den 'Aeg.
't Parlement 'iet de Staeten-Generaol en bestoôt uut den Eêste Kaemer en den Twidde Kaemer.
Vanof 2 juli 2024 bestaet 't kabinet-Schoof onger leidieng van premier Dick Schoof (partieloôs).
- Twidde Kaemer
- Eêste Kaemer
- Toôrentje
Politieke partieën
[bewerk | brontekst bewerken]Geschiedenisse zeêtels
[bewerk | brontekst bewerken]Oôrspronkelijke zeêtels, oliefkleur is regeriengspartie.
| Partie | 2025 | (2025) | (2024) | 2023 | 2021 | 2017 | 2012 | 2010 | (2007) | 2006 | 2003 | 2002 | 1998 | 1994 | 1989 | 1986 | (1982) | 1982 | 1981 | 1977 | (1973) ³ | 1972 | 1971 | 1967 | (1966) ª | (1965) ª | 1963 | 1959 | 1956 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| D66 | 26 | 9 | 9 | 9 | 24 | 19 | 12 | 10 | 3 | 3 | 6 | 7 | 14 | 24 | 12 | 9 | 6 | 6 | 17 | 8 | 6 | 6 | 11 | 7 | |||||
| PVV | 26 | 37 | 37 | 37 | 17 | 20 | 15 | 24 | 9 | 9 | |||||||||||||||||||
| VVD | 22 | 24 | 24 | 24 | 34 | 33 | 41 | 31 | 22 | 22 | 28 | 24 | 38 | 31 | 22 | 27 | 36 | 36 | 26 | 28 | 22 | 22 | 16 | 17 | 16 | 16 | 16 | 19 | 13 |
| GL-PvdA ¹ | 20 | 25 | 25 | 25 | |||||||||||||||||||||||||
| PvdA ¹ | 9 | 9 | 38 | 30 | 33 | 33 | 42 | 23 | 45 | 37 | 49 | 52 | 47 | 47 | 44 | 53 | 43 | 43 | 39 | 37 | 43 | 43 | 43 | 48 | 50 | ||||
| GL ¹ ² | 8 | 14 | 4 | 10 | 7 | 7 | 8 | 10 | 11 | 5 | 6 | 3 | 9 | 9 | 9 | 6 | 16 (7) | 16 | 10 | 9 | 8 | 8 | 8 | 5 | 7 | ||||
| CDA ² | 18 | 5 | 5 | 5 | 15 | 19 | 13 | 21 | 41 | 41 | 44 | 43 | 29 | 34 | 54 | 54 | 45 | 45 | 48 | 49 | 48 (41) | 48 | 58 | 69 | 76 (63) | 76 (63) | 76 | 75 | 77 |
| JA21 | 9 | 1 | 1 | 1 | 3 | ||||||||||||||||||||||||
| FVD | 7 | 3 | 3 | 3 | 8 | 2 | |||||||||||||||||||||||
| BBB | 4 | 7 | 7 | 7 | 1 | ||||||||||||||||||||||||
| DENK | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | |||||||||||||||||||||||
| SGP | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PvdD | 3 | 3 | 3 | 3 | 6 | 5 | 2 | 2 | 2 | 2 | |||||||||||||||||||
| CU ² | 3 | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 6 | 6 | 3 | 4 | 5 | 5 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | ||
| SP | 3 | 5 | 5 | 5 | 9 | 14 | 15 | 15 | 25 | 25 | 9 | 9 | 5 | 2 | |||||||||||||||
| 50+ | 2 | 1 | 4 | 2 | |||||||||||||||||||||||||
| Volt | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | ||||||||||||||||||||||||
| NSC | 20 | 20 | 20 | ||||||||||||||||||||||||||
| BIJ1 | 1 | ||||||||||||||||||||||||||||
| LPF | 8 | 26 | |||||||||||||||||||||||||||
| LN | 2 | ||||||||||||||||||||||||||||
| AOV | 6 | ||||||||||||||||||||||||||||
| CD | 3 | 1 | |||||||||||||||||||||||||||
| DS'70 | 1 | 6 | 6 | 8 | |||||||||||||||||||||||||
| BP | 1 | 3 | 3 | 1 | 7 | 3 | 3 | 3 | |||||||||||||||||||||
| overig | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | |||||||||||||||||||||||
| Totael | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 |
| Coalitie | 26 | 31 | 88 | 41 | 78 | 76 | 79 | 76 | 80 | 63 | 78 | 93 | 97 | 92 | 103 | 81 | 81 | 51 | 109 | 77 | 97 | 70 | 82 | 86 | 63 | 106 | 92 | 94 | 127 |
| Opkomst | 78% | 78% | 79% | 82% | 75% | 75% | 80% | 80% | 79% | 73% | 79% | 80% | 86% | 81% | 87% | 88% | 84% | 79% | 95% | 95% | 96% | 96% |
Opmerkieng: gin verkiezinge in 1965, 1966, 1973, 1982 (twidde keer), 2007, 2024 en 2025 (eêste keer).
¹ PvdA en GL saemen vanof 2023
² en voôrlopers
³ (1973): tussen aokjes regeriengszeêtels (KVP, ARP, PPR)
ª (1965) + (1966): tussen aokjes regeriengszeêtels (KVP, ARP)
Oôrspronkelijke zeêtels, oliefkleur is regeriengspartie.
| Partie | (2025) | (2024) | 2023 | 2019 | (2017) | 2015 | (2012) | 2011 | (2010) | 2007 | (2006) | 2003 | (2002) | 1999 | 1995 | (1994) | 1991 | (1989) | 1987 | 1986 | 1983 | (1982) | (1982) | 1981 | 1980 | 1977 | 1974 ³ | (1973) ³ | 1971 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BBB | 16 | 16 | 16 | ||||||||||||||||||||||||||
| GL-PvdA ¹ | 14 | 14 | 14 | ||||||||||||||||||||||||||
| PvdA ¹ | 6 | 8 | 8 | 14 | 14 | 14 | 14 | 19 | 19 | 15 | 15 | 14 | 16 | 16 | 26 | 26 | 17 | 17 | 28 | 28 | 28 | 26 | 25 | 21 | 18 | 18 | |||
| GL ¹ ² | 8 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 8 | 8 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 6 | 5 | 2 | 2 | 2 | 5 | 8 | 8 (4) | 6 (2) | 6 | |||
| VVD | 10 | 10 | 10 | 12 | 13 | 13 | 16 | 16 | 14 | 14 | 15 | 15 | 19 | 19 | 23 | 12 | 12 | 12 | 12 | 16 | 17 | 12 | 12 | 12 | 13 | 15 | 12 | 8 | 8 |
| CDA ² | 6 | 6 | 6 | 9 | 12 | 12 | 11 | 11 | 21 | 21 | 23 | 23 | 20 | 20 | 19 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 28 | 28 | 28 | 27 | 24 | 29 (22) | 36 (29) | 36 |
| D66 | 5 | 5 | 5 | 7 | 10 | 10 | 5 | 5 | 2 | 2 | 3 | 3 | 4 | 4 | 7 | 12 | 12 | 5 | 5 | 6 | 6 | 4 | 4 | 4 | 2 | 3 | 6 | 6 | |
| PVV | 4 | 4 | 4 | 5 | 9 | 9 | 10 | 10 | |||||||||||||||||||||
| PvdD | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||||||||||||||||
| SP | 3 | 3 | 3 | 4 | 9 | 9 | 8 | 8 | 12 | 12 | 4 | 4 | 2 | 2 | 1 | ||||||||||||||
| CU ² | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 4 | 4 | 2 | 2 | 4 | 4 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||||
| JA21 | 3 | 3 | 3 | ||||||||||||||||||||||||||
| SGP | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| FVD | 2 | 2 | 2 | 12 | |||||||||||||||||||||||||
| Volt | 2 | 2 | 2 | ||||||||||||||||||||||||||
| 50+ | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | |||||||||||||||||||||
| OPNL / OSF | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | ||||||||||||||
| LPF | 1 | 1 | |||||||||||||||||||||||||||
| AOV | 2 | ||||||||||||||||||||||||||||
| BP | 1 | 1 | |||||||||||||||||||||||||||
| Totael | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 |
| Coalitie | 26 | 30 | 24 | 32 | 38 | 21 | 30 | 37 | 35 | 39 | 44 | 41 | 39 | 38 | 44 | 40 | 43 | 52 | 38 | 42 | 43 | 40 | 32 | 60 | 40 | 39 | 50 | 55 | 44 |
Opmerkieng: gin verkiezinge in 1973, 1982, 1989, 1994, 2002, 2006, 2010, 2012, 2017, 2024 en 2025.
¹ PvdA en GL saemen in 2023
² en voôrlopers
³ 1973 + 1974: tussen aokjes regeriengszeêtels (KVP, ARP, PPR)
Oôrspronkelijke zeêtels.
| Partie | 2024 | 2019 | 2014 | 2009 | 2004 | 1999 | 1994 | 1989 | 1984 | 1979 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PVV | 6 | 1 (0) | 4 | 5 | ||||||
| PvdA ¹ | 4 | 6 | 3 | 3 | 7 | 6 | 8 | 8 | 9 | 9 |
| GL ¹ ² | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 | 4 | 1 | 2 | 2 | |
| VVD | 4 | 5 (4) | 3 | 3 | 4 | 6 | 6 | 3 | 5 | 4 |
| CDA | 3 | 4 | 5 | 5 | 7 | 9 | 10 | 10 | 8 | 10 |
| D66 | 3 | 2 | 4 | 3 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2 | |
| BBB | 2 | |||||||||
| Volt | 2 | |||||||||
| PvdD | 1 | 1 | 1 | |||||||
| NSC | 1 | |||||||||
| SGP ³ | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | |
| FVD | 4 (3) | |||||||||
| CU ² ³ | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | ||||
| 50+ | 1 | |||||||||
| SP | 2 | 2 | 2 | 1 | ||||||
| ET | 2 | |||||||||
| Totael | 31 | 29 (26) | 26 | 26 | 27 | 31 | 31 | 25 | 25 | 25 |
| Opkomst | 46% | 42% | 37% | 37% | 39% | 30% | 36% | 48% | 51% | 58% |
¹ PvdA en GL saemen 8 zeêtels in 2024, niet ien fraoctie
² en voôrlopers
³ SGP en CU in 1979-2019 saemen
Oôrspronkelijke zeêtels.
| Partie | 2023 | 2019 | 2015 | 2011 | 2007 | 2003 | 1999 | 1995 | 1991 | 1987 | 1982 | 1978 | 1974 | 1970 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BBB | 138 | |||||||||||||
| VVD | 63 | 80 | 89 | 112 | 101 | 138 | 182 | 207 | 116 | 112 | 150 | 118 | 131 | 80 |
| GL ¹ | 51 | 61 | 30 | 34 | 32 | 51 | 77 | 36 | 36 | 32 | 57 | 24 | 65 | 41 |
| PvdA | 46 | 53 | 63 | 107 | 114 | 198 | 154 | 142 | 166 | 262 | 157 | 245 | 209 | 181 |
| CDA | 43 | 72 | 89 | 86 | 151 | 222 | 194 | 186 | 257 | 254 | 248 | 268 | 235 | 307 |
| PVV | 34 | 40 | 66 | 69 | ||||||||||
| D66 | 32 | 41 | 67 | 42 | 9 | 31 | 39 | 67 | 116 | 45 | 54 | 31 | 2 | 47 |
| PvdD | 26 | 20 | 18 | 7 | 9 | |||||||||
| SP | 23 | 35 | 70 | 56 | 83 | 38 | 19 | 12 | 1 | 1 | ||||
| CU ¹ | 22 | 32 | 31 | 24 | 38 | 31 | 40 | 34 | 29 | 19 | 19 | 4 | 11 | 6 |
| JA21 | 20 | |||||||||||||
| SGP | 16 | 14 | 18 | 12 | 14 | 19 | 22 | 19 | 18 | 16 | 17 | 13 | 15 | 16 |
| FVD | 15 | 86 | ||||||||||||
| Volt | 11 | |||||||||||||
| 50+ | 8 | 17 | 14 | 9 | ||||||||||
| DENK | 4 | |||||||||||||
| LPF | 17 | |||||||||||||
| AOV/U55+ | 5 | 33 | ||||||||||||
| BP | 17 | 8 | ||||||||||||
| overig | 24 | 15 | 15 | 8 | 13 | 19 | 28 | 20 | 17 | 7 | 3 | 2 | 8 | 3 |
| Totael | 572 | 570 | 570 | 566 | 564 | 764 | 760 | 756 | 756 | 748 | 705 | 705 | 693 | 689 |
| Opkomst | 58% | 56% | 48% | 56% | 46% | 48% | 46% | 50% | 52% | 66% | 68% | 80% | 75% | 69% |
¹ en voôrlopers
Oôrspronkelijke zeêtels.
| Partie | Verkieziengsjaeren | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | 2018 | 2014 | 2010 | 2006 | |
| lokaole partieën | 3117 | 2794 | |||
| CDA | 1142 | 1414 | |||
| VVD | 1034 | 1203 | |||
| PvdA | 670 | 687 | |||
| GL | 660 | 657 | |||
| D66 | 657 | 663 | |||
| CU | 361 | 402 | |||
| SGP | 279 | 253 | |||
| SP | 181 | 305 | |||
| PvdD | 63 | 35 | |||
| PVV | 63 | 76 | |||
| BBB | 60 | ||||
| FVD | 58 | 3 | |||
| FNP | 49 | 39 | |||
| 50+ | 24 | 35 | |||
| DENK | 24 | 24 | |||
| Volt | 20 | ||||
| BVNL | 19 | ||||
| BIJ1 | 5 | 1 | |||
| AOV | 4 | 9 | |||
| JA21 | 2 | ||||
| overige partieën | 20 | 19 | |||
| Totael | 8512 | 8619 | |||
| Opkomst | 51% | 55% | 54% | 54% | 59% |
Zeêtels van de liesteverbindiengen geliek verdeêld over de saemenwerkende partieën.
2018: maerte + 'erindeêliengsverkieziengen november 2015, -2016, -2017 en -2018
2022: maerte + 'erindeêliengsverkieziengen november 2020, -2021 en -2022
Kabinet'n
[bewerk | brontekst bewerken]
Kabinet'n sins 1945:[2]
Oliefkleur is regeriengspartie.
x = premier
¹ CDA en voôrlopers ARP, CHU en KVP (toet 1977)
Zie ok:
Plaetjes van politici gebore int Zeêuwse taelgebied
[bewerk | brontekst bewerken]- Burhemeêster Cees Roozemond (PvdA) († 2008)
- Twidde Kaemerlid en burhemeêster van Nieuwe Tonge Sebastiaan Hendrik Anemaet († 1863)
- Burhemeêster Ad Bestman (D66) († 1988) (rechts)
- Minister Elco Brinkman (CDA)
- Burhemeêster Johan Jacob le Fèvre de Montigny (liberaol) († 1881)
- Twidde Kaemerlid Pieter Grinwis (CU)
- Twidde Kaemerlid Jacob Johan van Kerkwijk († 1901)
- Twidde Kaemerlid Henk van Rossum (SGP) († 2017)
- Twidde Kaemerlid Poulus Voogd (BP) († 1976)
- Gedeputeêrde van Zeêland Harry van der Maas (SGP)
- Twidde Kaemerlid Rie de Boois (PvdA) († 2010) (rechts)
- Twidde Kaemerlid Hans van den Doel (PvdA) († 2012)
- Minister Marinus Willem de Jonge van Campensnieuwland († 1858)
- Twidde Kaemerlid Carel Joseph van Kempen († 1955)
- Twidde Kaemerlid Fons Luijben (SP)
- Twidde Kaemerlid en raedslid van Goes Pieter Hendrik Saaymans Vader († 1891)
- Minister Hendrik Albert IJsselsteyn († 1941)
- Staetssecretaoris Willem Hendrik van den Berge († 1987)
- Minister Eduard de Casembroot († 1883)
- Eêste Kaemerlid Kees Slager (SP)
- Commissaoris van de Konienginne van Zeêland Guus de Casembroot († 1965)
- Raedpensionaris van Zeêland Wilhem van Citters († 1802)
- Raedpensionaris van Zeêland Willem Aarnoud van Citters (Orangist) († 1811)
- Twidde Kaemerlid Tofik Dibi (GL)
- Minister en gouverneur van Zeêland Hendrik Jacob van Doorn van Westcapelle († 1853)
- Kaemerlid Eduard Fokker († 1936)
- Burhemeêster Jan Hamming (PvdA)
- Twidde Kaemerlid en Staetenlid van Zeêland Jan Cornelis Reinier van Hoorn († 1862)
- Twidde Kaemerlid David Kodde (SGP) († 1967)
- Pensionaris van Vlissienge Nicolaas Cornelis Lambrechtsen († 1823)
- Twidde Kaemerlid Adrien Jonathan Rethaan Macaré († 1932)
- Twidde Kaemerlid Trix de Roos (SP)
- Burhemeêster van Middelburg en Gedeputeêrde en gouverneur van Zeêland Jacob Hendrik Schorer († 1822)
- Twidde Kaemerlid Chris Simons (VVD)
- Europeês Parlementslid Kim van Sparrentak (GL)
- Raedpensionaris van Zeêland en Holland Laurens Pieter van de Spiegel (Orangist) († 1800)
- Twidde Kaemerlid Pieter Lodewijk Tak († 1907)
- Minister en wetouwer van Amsterdam Frederik Cornelis Tromp († 1900)
- Twidde Kaemerlid en Gedeputeêrde van Zeêland Jan de Vooogd (VVD) († 2015)
- Burhemeêster van Vlissienge Carel Albert van Woelderen († 1951)
- Raedslid Volkert Simon Maarten van der Willigen († 1878)
- Twidde Kaemerlid Charles Ludovicus van de Bilt (RKSP) († 1949)
- Raedslid van Terneuzen Honoré Colsen († 1980)
- Burhemeêster Gerard van Klaveren (VVD)
- Eêste Kaemerlid David Luteijn (VVD) († 2022)
- Minister Roelof Nelissen (KVP) († 2019)
- Lid van de Nationaole Vergadering (Bataefse Rippebliek) Pieter Paulus (Patriot) († 1796)
- Twidde Kaemerlid Joyce Vermue (PvdA)
- Minister Hans Wijers (D66)
- Premier Jan Peter Balkenende (CDA)
- Burhemeêster van Oôst- en West-Soeburg Pieter Buteux († 1935)
- Eêste Kaemerlid en Staetenlid van Zeêland Peter van Dijk (PVV)
- Premier Isaäc Dignus Fransen van de Putte (Liberaole Unie) († 1902)
- Twidde Kaemerlid Sari van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD) (lienks)
- Twidde Kaemerlid Jacqueline van den Hil (VVD)
- Minister Jan Kees de Jager (CDA)
- Burhemeêster Ies Keijzer (VVD) († 2013)
- Eêste Kaemerlid Ruud Koole (PvdA)
- Burhemeêster Jan Luteijn (SGP)
- Minister Pieter Adrianus Ossewaarde († 1853)
- Europeês Parlementslid Bert-Jan Ruissen (SGP)
Zie ok
[bewerk | brontekst bewerken]Noôten
[bewerk | brontekst bewerken]- ↑ Huidige politieke leiders, Parlement.com
- ↑ Kabinetten 1945-heden, Parlement.com
Lienks nae buten
[bewerk | brontekst bewerken]- Parlement.com
- Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP)
- Centrum voor Parlementaire Geschiedenis (CPG)
- Rijksoverheid
- De Nederlandse Grondwet
- Kiesraad
- NLverkiezingen
| Premiers van Nederland |
|---|
|
Wim Schermerhorn (PvdA, 1945-1946) — Louis Beel (KVP, 1946-1948) — Willem Drees (PvdA, 1948-1958) — Louis Beel (KVP, 1958-1959) — Jan de Quay (KVP, 1959-1963) — Victor Marijnen (KVP, 1963-1965) — Jo Cals (KVP, 1965-1966) — Jelle Zijlstra (ARP, 1966-1967) — Piet de Jong (KVP, 1967-1971) — Barend Biesheuvel (ARP, 1971-1973) — Joop den Uyl (PvdA, 1973-1977) — Dries van Agt (CDA, 1977-1982) — Ruud Lubbers (CDA, 1982-1994) — Wim Kok (PvdA, 1994-2002) — Jan Peter Balkenende (CDA, 2002-2010) — Mark Rutte (VVD, 2010-2024) — Dick Schoof (partieloôs, 2024-noe) |
| Nederlandse kabinet'n |