Naar inhoud springen

Provinciaole Stoômboôtdiensten in Zeêland

Uut Wikipedia
De Provinciaole Stoômboôtdiensten deu de jaeren ene
Stoômer van de PSD in de haevene van Vlissienge

De Provinciaole Stoômboôtdiensten in Zeêland (PSD) was de orhanisaotie wimee Gedeputeerde Staoten van Zeêland tussen 1866 en 2003 veerboôten op de Onte en Oôsterschelde liete vaere.

Geschiedenisse

[bewerk | brontekst bewerken]

Al vanof 1828 was d'r een geregelde veêrdienste plaats tussen Vlissienge, Bresjes en Terneuzen. Ok aore plekken wiere an'edae deu particuliere diensten onger pacht van de Provincie Zeêland. Op 1 april 1866 namme Gedeputeerde Staten van Zeêland de exploitaotie zelf in han'n. De oprichtienge van de PSD was een feit.

Anvankelek exploiterende de Provincie Zeêland alleêne diensten over de Onte en was de naem van de organisaotie Provinciaole Stoômboôtdienst op de Westerschelde. Vanof 1912 nam de Provincie Zeêland ok diensten op de Oôsterschelde over, weervoor een ofzonderleke organisaotie wier in'esteld onger de naem Provinciaole Stoômboôtdienst op de Oôsterschelde. Tiejes de Twidde Wereldoôrlog wiere de diensten saemen'ebrocht in één organisaotie onger de naam Provinciaole Stoômboôtdiensten in Zeêland en wier ok de ofkorting PSD vee vaeker 'ebruukt.

Verbindingen

[bewerk | brontekst bewerken]

In de 137 jaer die de PSD zou bestoô ongerhiew ze de voggende verbindiengen:

Water Verbinding Periode
Westerschelde Vlissienge - Bresjes 1913 - 2003
Westerschelde Terneuzen - Hoedjeskerke 1930 - 1972
Westerschelde Answest - Walsoorden 1905 - 1943
Westerschelde Krunige - Perkpolder 1943 - 2003
Veersemeer Ter Veere - Kamperland 1924 - 1961
Oosterschelde Kortjeen - Wolfersdiek 1913 - 1960
Oosterschelde Kats - Zurrikzeê 1954 - 1965

In 1866 opereerde de PSD mee de outen raoderstoômboten De Schelde en Stad Vlissingen no. 1, en de staolen raderstoômboot Zeeland. De eeste lijnen van de PSD liepen van Vlissienge nae Bresjes, en Vlissienge over Terneuzen nae Oedjeskerke. Een jaor laoter wiere Bossele en Walsôôrd'n in de dienstregeling op'enomen.

Tussen 1958 en 1964 kwamme de drie ienkeldeks "prinsessen"-boôten in de vaaort, de Prinses Beatrix, Prinses Irene en Prinses Margriet. Meer as twintig jaor langk zouwe dit de werkpaerden tussen Vlissienge en Bresjes bluuve. In 1968 en 1970 kwamme de Prinses Christina en Prins Willem-Alexander, de eêste tweê dubbeldeksboôten, op de lijn Krunihe-Perkpolder. In 1985 wieren de veerhaovens van Vlissienge en Bresjes angepast om ok daor dubbeldeksboôten te kunnen ofhandel'n. Er wiere nog drie extra dubbeldeksboôten aan de vloôt toe'evoegd nl de Prinses Juliana (1986), de Koningin Beatrix (1993) en de Prins Johan Friso (1997).

Naom Bouwjaor In dienst Of'evoerd Tehenwoordige naom + Land/staotus
SS Schouwen 1912 1912 1940 Gesloopt
SS Noord Beveland 1912 1912 1933 Gesloopt
MS Zuidvliet 1914 1914 1963 MS Zuidvliet (Zierikzêe)
SS Luctor et Emergo 1915 1915 1940 Gesloopt
SS Zeeuwsch-Vlaanderen 1915 1915 1933 Gesloopt
MS Zandkreek 1926 1926 1961 Gesloopt
SS Moerdijk 1928 1946 1953 Gesloopt
SS Willemsdorp 1930 1946 1953 Gesloopt
SS Dordrecht 1933 1946 1972 Gesloopt (Malta)
MS Koningin Wilhelmina 1927 1927 1960 Gesloopt
MS Prinses Juliana 1931 1931 1944 Gezonken (Vlissienge)
MS Prins Hendrik 1932 1932 1968 Gesloopt (Malta)
MS Oosterschelde 1933 1933 1972 MS Willem-Jan (Zwolle)
MS Prins Willem 1 1933 1933 1972 Gesloopt
MS Koningin Emma 1933 1933 1968 MS Estrella (Scheveningen)
MS Koningin Juliana 1949 1949 1986 Gesloopt (India)
MS Prins Bernhard 1950 1950 1986 Gesloopt (Malta)
MS Noord-Beveland 1951 1951 1968 Gesloopt
MS Prinses Beatrix 1958 1958 1994 Gesloopt (China)
MS Prinses Irene 1960 1960 1988 Gesloopt (Ehypte)
MS Prinses Margriet 1964 1964 1996 MS Kartanegara (Indonesië)
MS Prinses Christina 1968 1968 2003 MS Ladies Matacena (Italië)
MS Prins Willem-Alexander 1970 1970 2003 MS Athos Matacena (Italië)
MS Prinses Juliana 1986 1986 2003 MS Amedeo Matacena (Italië)
MS Koningin Beatrix 1993 1994 2003 MS Trimestieri (Italië)
MS Prins Johan Friso 1997 1997 2003 MS Acciarello (Italië)

Vo de overtocht mee één van de PSD-boten gold een tarief per voertuig en per persoôn. In het zeumerseizoen waere oôgere tarieven. Inweuners van Zeêuws-Vlaonderen konne tehen een gereduceerd tarief overezet worren.

Kort nae de Twidde Wereldoôrlog wier het overzetten kosteloôs emikt, maa in 1950 was dat al over. Dit was anleiding vo groôte protesten vanuut Zeêuws-Vlaonderen, mae dat ielp niks.

Behun jaeren '90 was 't overzetten gratis vo voethangers. Dit gaf vooral op de lijn Vlissienge - Bresjes vee dagjeslui die de overtoch as een mini-cruise zagge. Toe ist mae wee vrom'edraoit.

In 2003 viel het doek voh de PSD. Op 14 maerte wier de Westerscheldetunnel geopend. De veerdiens'n Vlissienge-Bresjes en Krunehe-Perkpolder wiere per direct opge'even. Op zondag 16 maeret 2003 voer de dubbeldeksveerboôt Prins Willem-Alexander van de lijn Krunehe-Perkpolder over de Westerschelde nae Vlissienge om deer opeleid te worren. Op de verbindieng Vlissienge-Bresjes kwam een fiets- en voetveer in de plekke, geëxploiteerd deu Veolia Transport Fast Ferries Met de opeffing vervielen 220 arbeidsplekken.

De veêrboôten wieren verkocht an Italiaânse rederiejen. De Koningin Beatrix (noe: Tremestieri) en de Prins Johan Friso (noe: Acciarello) ongerouwen de veerdienst Messina-Villa San Giovanni op Sicilië. De Prinses Christina (noe: Ladies Matacena), de Prins Willem Alexander (noe: Athos Matacena) en de Prinses Juliana (noe: Amedeo Matacena) 'en in Itâlië nie vee meer gevaeren.

Externe verwieziengen

[bewerk | brontekst bewerken]