Tinamoes

Uut Wikipedia
Hi nae: navigaotie, zoeken
Tinamoes
Kleine tinamoe (Crypturellus soui)
Kleine tinamoe
Taxonomische indeêlienge
Riek: Beêsten (Animalia)
Stamme: Chordabeêsten (Chordata)
Klasse: Veugels (Aves)
Orde
Tinamiformes
(Huxley, 1872)

De orde van de tinamoes (Tinamiformes) besti uut ongeveêr fuuftig soôrten die an allemille in Zuud-Amerika leven. Ze zien verwant an de are veugels van de Ratites (loôpveugels). Tinamoes maeken deêl uut van de Paleognathae.

Kenmerk'n[bewerk | brontekst bewerken]

Tinamoes zien bodemveugels mie een taemelijk korte snaevel en een dunne nikke. Tinamoes zien nòha schuw en ze worn dirrum bieni nooit eziene. Der leefwieze is nòha verschill'nd. Sommihe soôrten leven in de open Zuud-Amerikaânse laehlan'n terwijl an are in dichtbehroeide bossen leven. Ze eetn allemille, vruchten, vurral bessen, en zaeden. Sommihe eetn ok insecten. Sommihe tinamoes kunn'n wè een meter sprieng'n om der voedsel te bemachtihen.

De kleinste tinamoe is de dwergtinamoe. Dezen meet 15 cm en weeg 42 hram. De hrossen, de hrieze tinamoe, meet 50 cm en weeg 1,6 kg.

Broeien[bewerk | brontekst bewerken]

Tinamoes lèn hlanzende mooi hekleurde eiers. De jongen zien nestvlieders. Ze loôpen a zodrae an ze heboôrn zien. 't Ventje ou zen eihen bezig mie de broedzurg, de wuufjes haen ni de leg direct op zoek ni een are partner. De ventjes paeren bie meerdere wuufjes. 't Broeien duur 16-20 daehen, wibie a 't nest wor bedekt bie blaeren of veern. Buuten de paertied leven de miste tinamoes solitair, mè der zien wè uutzonderiengn.

Roep[bewerk | brontekst bewerken]

De roep van de tinamoes besti uut zochte tril- en fluuttoôn'n, in hevaer briengen ze een snorheluud voe.

Indeêlieng[bewerk | brontekst bewerken]

De orde van de tinamoes besti uut ongeveêr fuuftig soôrten en 9 heslachen:


Ord’n van Veugels
Struusveugelachtegen | Nandoes | Kasuarissen en emoes | Kiwi's | Tinamoes | Waeterveugels | 'Oenachtigen | Dukers | Futen | Sturmveugelachtegen | Pinguïns | Pelekaonachtegen | Eiberachtegen | Flamingo's | Roôfveugels | Kraenveugelachtegen | Steltloôperachtegen | Zandoenders | Duven | Papegaoiachtegen | Koekoekachtegen | Ulen | Nachtzwaolmachtegen | Gierzwaolmachtegen | Scharrelaerveugels | Spechtachtegen | Trogons | Muusveugels | Zangveugels