Equatoriaol Hunea

Uut Wikipedia
Hi nae: navigaotie, zoeken
République de Guinée Équatoriale
República de Guinea Ecuatorial
República da Guiné Equatorial

Flag of Equatorial Guinea.svg
Vlagge van Equatoriaol Hunea

Coat of arms of Equatorial Guinea.svg
Waepen van Equatoriaol Hunea

LocationEquatorialGuinea.svg

Baosisgegevens
Officiële landstaele: Frans, Spaons, Portuhees
Oôdstad: Malabo
Regeriengsvurm: Rippebliek
Staetsoôd: {{{staetsoôd}}}
Religie: Roôms-Katholiek (95%)
Oppervlakte: 28.051 km² (hin%waeter)
Inweuners: 551.201 (2007)
(19,6 / km²)
Aore gegevens
Volkslied: Caminemos Pisando la Senda de Nuestra Inmensa Felicidad
Munte: CFA-frank (XAF)
UTC: UTC+1 (Zeumertied: ni)
Nationaole feêstdag: 12 oktober
Web | Code | Tel. .gq | GNQ | +240

Equatoriaol Hunea is een klein lanje in Afrika. Equatoriaol Hunea besti uut een hedeêlte op 't Afrikaonse continent, Mbini, dat a hrens an Kammeroen in 't noôrn en voe de rest omriengd wor deur Gabon. 't Aore hedeêlte besti uut 't eiland Bioko ('t vroehere Fernando Pó) wir a den oôdstad Malabo op lig en 't eilanje Annobón.

Heschiedenisse[bewerk | brontekst bewerken]

Naeda Equatoriaol Hunea tientall'n jaern een kelonie ewist was van Spanje, wier 't et in 1963 deur de Spaonse dictator Franco toet zelfbestuur emachtigd en wier de socialist Bonifacio Ondó Edu toet minister-president emikt. In 1968 wier Equatoriaol Hunea nae 190 jaer een kelonie ewist te zien volledig onafankelijk van Spanje en Ondó Edu wier ofezet. De leier van de PUNT, de Partido Unido Nacional del Trabajador, henaemd Francisco Macías Nguema wier den eêssen president van Equatoriaol Hunea.

Nae hroôtscheepse relln in 't land wiern in 1969 aolle Spanjaarn uut 't land ezet en in 1972 riep Nguema zen eihen uut toet leier voe 't leven en liet tehenstanders van zen regiem executeern. In 1978 wier elke vurm van hosdienstoefenienge verboodn en wier 't land een atheïstischen rippebliek.

In 1979 wier der een coup epleegd deur heneraol Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, die a lukn en Macías Nguema wier doôdeschootn. Der wier een vrieë marteconomie inevoerd en hosdienstoefeniengen wiern wee toe-estaene. Tehen tehenstanders wier echter nog ard opetreen.

In 1986 probeern ienkele oôhe militairn Mbasogo of te zettn, mè dit mislukkn en in 1987 richen Mbasogo de eênihe toe-estaene partij van zen eihen, de Partido Democratico Guinea Ecuatorial, op. In 1991 wiern ok aore politieke partij'n toe-estaene, mè deze mon an zovee rehels voldoene da der hin spraeke kan zien van een hoeie opposisie.

Heografie[bewerk | brontekst bewerken]

Equatoriaol Hunea hrens in 't noôrn an Kammeroen en wor voe de rest omriengd deur Gabon. Vadder besti Equatoriaol Hunea uut verschill'nde deêl'n, naemelijk Mbini, 't vasteland, 't eiland Bioko in de Holf van Guinee en de kleindere eilanjes Annobón en Corisco.

In 't land heers een tropisch rehenklimaot en der is dan ok vee rehenwoud. Tevens is 't land vrie berhachtig en der komm'n vulkaonen voe. Voebeêl'n zien de Pico del Fuego en de Pico Surcado op Annobón. Ok 't eiland Bioko is van vulkaonischen oôrsproeng.

Demohrafie[bewerk | brontekst bewerken]

De miste inweuners van Equatoriaol Hunea zien van oôrsproeng Bantu's. De hroste stamme ierbinn'n is varuut de Fang, die a oôrsproenkelijk voekwam in Mbini, mè deur migraotie ok in hroôte hetaele vertehenwoordigt is op Bioko. 80% van de bevolkieng besti uut Fang.

De stamme van de Fang besti wee uut 67 clans, verdeêld over ael Equatoriaol Hunea. De Bulu Fang leven buvobbeld in Rio Muni. Een aore bevolkiengshroep zien de Bubi, die an 15% van de bevolkieng beslaen en op 't eiland Bioko leven. Tevens zien der nog stamm'n langs de kuste zoas de Ndowe's, de Kombi's en de Benga's.

In Equatoriaol Hunea leven rillatief weinig buutnlanders, de hroste hroep besti uut Spanjaorden en Portuhezen. Ok besti 't ur een toeneemnd antal van mensen uut Kammeroen, Niheria en Gabon. Vadder zien der nog Chinezen, Britt'n en Liberiaonen.

Bestierlijke indeêlieng[bewerk | brontekst bewerken]

Equatoriaol Hunea wor inedeêld in zeven provincies, naemelijk:

Nummer Provincie Oôdstad Opp. (km2) Inweuners (2001)
1 Annobón San Antonio de Palé 17 5008
2 Bioko Norte Malabo 776 231.428
3 Bioko Sur Luba 1241 29.034
4 Centro Sur Evinayong 9931 125.856
5 Kié-Ntem Ebebiyín 3943 167.279
6 Litoral Bata 6665 298.414
7 Wele-Nzas Mongomo 5478 157.980

Taele[bewerk | brontekst bewerken]

De Equatoriaol Hunese hrondwet zei dan de offisjele taelen van 't land Spaons en Frans zien en dan de inheemse taelen worn beschouwd as onderdeêl van de nasjonaole cultuur. Spaons is a een offisjele taele van Equatoriaol Hunea sins 1844 en de miste mensen, vurral in den oôdstad Malabo, spreekn Spaons.

In juli 2007 verklaeren president Teodoro Obiang Nguema Mbasogo ok de Portuhese taele as offisjele taele van Equatoriaol Hunea.

Flora en fauna[bewerk | brontekst bewerken]

Over de natuur in Equatoriaol Hunea is vrie weinig bekend vanwehe 't vrie ontoehankelijke karakter van 't rehenwoud. Ienkele diersoôrten die an voekomm'n in Equatoriaol Hunea zien:

Galeriye[bewerk | brontekst bewerken]


Lan’n in Afrika
Alherije | Anhola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centraol Afrikaonse Republiek | Comoôr’n | Congo-Brazzaville | Konho-Kingshasa | Djibouti | Ehypte | Equatoriaol Hunea | Eritrea | Ethiopië | Gabon | Gambia | Ghâna | Guinee | Guinee-Bissau | Ivoôrkust | Kaopverdië | Kammeroen | Kenia | Lesotho | Liberia | Libië | Madahaskar | Malawi | Mali | Marokko | Mauritanië | Mauritius | Mozambique | Namibië | Niher | Niheria | Oehanda | Rwanda | São Tomé en Príncipe | Senehal | Seychell'n | Sierra Leone | Somaolië | Sudan | Swaoziland | Tanzânia | Toho | Tsjaod | Tunesië | Zambia | Zimbabwe | Zuud-Afrika | Zuud-Soedan
Afankelijke hebied’n: Azoôr’n | Cenaorische eilan’n | Ceuta | Madeira | Mayotte | Melilla | Réunion | Sint Helena | Somâliland | Westelijke Sahara