Goes

Uut Wikipedia
Hi nae: navigaotie, zoeken
Haevene van Goes
Het stad'uus
Groôte of Maria Magdalenakerk
De waetertoren
Westerkerke
De Koornbloem
De televisietoren
Stadsgrachte

Goes ok wè Hoes, is 'n stad en gemeênte in Zeêland, op 't eiland Zuud-Beveland. Buten de stad Hoes bestaet de gemeênte nog uut de durpen Èndewehe, Sraskerke, Sreinskinders, Kattendieke, Kloetehe, Oud-Sabbehe, 't Wulleminadurp en Wolfersdiek. De gemeênte ao op 1 juli 2005 36.162 inweuners, daer-an de meêste van in Stad weune. Goes ei ok een zusterstad, Panevėžys in Litouw'n. Goes stit bekend as Ganzestad. In 't waepen van de stad komt ok een ganze voo.

Stadsfuncties[bewerk | brontekst bewerken]

Goes is 'n belangriek verzurgiengscentrum vò Zuud-Beveland en ok wè vo eêl Zeêland. Zoô is der Emergis gevestegd, de instellieng vò geêstelike gezondeidszurge, en staet der ok 'n psychiatrisch ziekenuus. De zendmaste zendt de landelike Nederlandse zenders uut. Goes eit 'n station an de lijn Vlissienge-Rozendael. Voe vee bedrieven is Goes antrekkeliker as Middelburg of Vlissienge, om-at 't vanuut de Randstad sneller te berieken is. Blikvanger van Goes is de televisiezendmaste in Goes-Noord en de Maria-Magdalenakerke in 't centrum. Groôste kerke is echter de Sionkerke an de Louise de Collignylaen. Bekend bin ok de tiejewaetermeule 't Soepuus en de waetertoren, de 'oôgsten van Nederland.

Het wienkelcentrum van Goes is het groôste van Zeêland.

Geschiedenisse[bewerk | brontekst bewerken]

Goes oor vò 't eêrst vermolde in 976 as Curtagosum, wat-a vo "korte Gos" moe stae; gos is ierbie 'n waeternaem, de naem van de kreêke daer 't durpje an lag. Daenae ontwikkelt 't z'n eige lanksaem tot 'n plekke van betekenisse, en in 1420 kriegt 't stadsrechten.

Van Goes is 't volgende spotlie'ie bekend:

Wie wil stele en nie'ange,
Gae nae Goes en lae zich vange;
Want de'eeren van Ter Goes,
Bin zözacht as appelmoes.

Nae een groôte stadsbrand rond 1550 word de stad vrie snel 'erbouwd. Uut deze tied komt ok het 'uus van Karel V. Van de tweê wereldoôrlogen ei Goes nie vee mee gekregen. Tiejens de Eerste Wereldoorlog raekten 7 bommen Goes en Kloetehen; dit gebeurende bie ongelok deu een Iengels vliegtuug. In Kloetehen vielen 3 bommen, de schae viel mee. In Goes wier een 'uus aan de Magdalenastraete kapot gemikt, d'r kwam ok iemand bie om. Tiejens de Tweêde Wereldoorlog 'eit Goes nie vee gemerkt van het oorlogsgeweld dat toch vlak bie pleas vong (Slag om de Sloedam).

Nae de oôrlog wor Goes uut'ebreid mee verschie weunwieken. In 1976 gebeurd d'r een groôte ramp bie Goes, zie 't artîkel: Treinramp bie Goes.

Weunwieken[bewerk | brontekst bewerken]

Bedrieventerreinen[bewerk | brontekst bewerken]

  • De Goese Poort (Noord)
  • De Poel (I, II, III en IV) (Zuud)
  • Klein Frankrijk (Centrum)
  • Marconi (West)
  • Stationspark (Zuud)

Baosisongerwies[bewerk | brontekst bewerken]

  • 't Noorderlicht
  • CBS Princes Beatrix
  • Prinses Irene Schole
  • OBS De Zuidwesthoek
  • R.K. Bisschop Ernstschole
  • Montessorischole De Basis
  • R.K Holtkampschole
  • De Kohnstammschole
  • Koelmanschole
  • G.B.S. De Wingerd
  • SO De Kring
  • Stichting De Korre
  • Odyzee College

Middelbaor onderwijs[bewerk | brontekst bewerken]

  • Edudelta College Goes
  • Stichting Calvijn College
  • Het Goese Lyceum
  • OstreaLyceum

Beroepsongerwies[bewerk | brontekst bewerken]

  • Hoornbeeck College
  • ROC Zeêland

Topografie[bewerk | brontekst bewerken]

Goes-topografie.jpg

Topograofisch kaertbeeld van Goes, 2010-2011. Klik op de kaerte voo een vergroôtieng.

Verkeer en vervoer[bewerk | brontekst bewerken]

Goes liet an de A58, wa voo de bereikbaorheid vanuut wes'en (Vlissienge en Middelburg) en oôs'en (Berrehe op Zoom en Roosendaal) zurgt. Vanuut het noor'n (Zurrikzeê en Rotterdam) is Goes bereikbaar via de N256. Goes ao een stasjon an de Zeeuwse lijn.

'Eboorn in Goes[bewerk | brontekst bewerken]

Bekende (voormaolige) inweuners van Goes[bewerk | brontekst bewerken]

Ouwe kaarten en prenten[bewerk | brontekst bewerken]

Lienk nae buten[bewerk | brontekst bewerken]

 
Provincie Zeêland
Flag of Zeeland.svg
Gemeênten

Bossele | Goes | Kapelle | Middelburg* | Noord-Beveland | Reimerswaol | Schouwen-Duveland | Sluus | Terneuzen | Tole | Ulst | Ter Veere | Vlissienge

Waeterschappen
Zeêuwse Eilanden - Zeêuws-Vlaonderen
Belangrieke streken
Schouwen-Duveland - Noord-Beveland - Tole en Flupland - Walchren - Zuud-Beveland - Zeêuws-Vlaonderen
Nederland | Provincies | Gemeênten